Cụm bánh xe thế hệ thứ ba và bộ mã hóa từ ABS: cấu trúc, tín hiệu và các điểm chọn lựa
Từ vòng bi tách rời đến cụm lắp ráp "cơ khí + cảm biến", ba cạm bẫy dễ mắc nhất khi chọn lựa phụ tùng thay thế
Cụm bánh xe đã phát triển từ linh kiện thuần cơ khí thành cụm cơ điện tích hợp bộ mã hóa từ ABS. Bài viết này phân tích sự khác biệt cấu trúc giữa ba thế hệ cụm bánh xe, nguyên lý tín hiệu và các tham số quan trọng của bộ mã hóa từ, đồng thời đưa ra danh sách chọn lựa phụ tùng thay thế và các điểm quan trọng khi thay thế.
Tại các thị trường Liên minh Châu Âu và Hoa Kỳ, ABS và ESC là trang bị bắt buộc; tại Trung Quốc và phần lớn các quốc gia xuất khẩu đích, quy định pháp luật cũng đang theo kịp rất nhanh. Hiệu quả cuối cùng của quy định là biến vòng bi bánh xe từ "linh kiện thuần cơ khí" thành cụm lắp ráp tổng hợp "cơ khí + cảm biến" — tín hiệu tốc độ bánh xe không còn được cung cấp riêng bởi vành răng và cảm biến, mà được tích hợp bên trong cụm bánh xe. Hiểu được sự tiến hóa này là điều kiện tiên quyết để chọn lựa phụ tùng thay thế không sai.
Từ thế hệ thứ nhất đến thứ ba: cấu trúc đang giải quyết vấn đề gì
Cụm bánh xe thế hệ thứ nhất về bản chất là tổ hợp lắp ráp sẵn của vòng bi cầu tiếp xúc góc hai dãy (hoặc vòng bi con lăn côn hai dãy), khi lắp đặt vẫn cần điều chỉnh khe hở và độ épước; thế hệ thứ hai tích hợp mặt bích vào một phía của vòng trong, bỏ qua một số công đoạn lắp ráp; thế hệ thứ ba khóa chết hai dãy vòng trong thông qua quy trình quay ép ở đầu vòng trong, khe hở được điều chỉnh sẵn tại nhà máy, lắp đặt không cần điều chỉnh, bôi trơn trọn đời không cần bảo dưỡng. Hiện nay cấu hình nhà máy và phụ tùng thay thế hậu mãi của xe du lịch phổ thông chủ yếu là thế hệ thứ ba, một số nền tảng mới sử dụng sản phẩm thế hệ thứ tư với mặt bích và cảm biến tích hợp.
Tín hiệu ABS được tích hợp như thế nào
Bộ phận quan trọng là bộ mã hóa từ: một vòng từ nhiều cực đã được từ hóa, tích hợp tại vị trí phớt làm kín của cụm bánh xe hoặc mặt đầu của mặt bích, phối hợp với cảm biến phần tử Hall (chủ động) hoặc cảm biến phần tử từ trở (bị động) để xuất tín hiệu tốc độ bánh xe. Khi chọn lựa phải kiểm tra ba tham số:
- Chủ động hay bị động: chủ động cần ECU cấp nguồn, chất lượng tín hiệu tốt, hiệu năng tốc độ thấp vượt trội; bị động tự phát điện, cấu trúc đơn giản. Hai loại không thể thay thế cho nhau;
- Số cực của bộ mã hóa: phổ biến 48, 64, 96 cực, phải khớp với thuật toán ECU của xe, số cực sai sẽ trực tiếp báo mã lỗi hoặc ABS hoạt động sai;
- Khe hở lắp đặt: khoảng cách giữa bộ mã hóa và cảm biến thường dưới 1 mm, biến dạng do ép hoặc va đập sẽ trực tiếp làm giảm chất lượng tín hiệu.
Danh sách chọn lựa phụ tùng thay thế
Ngoài việc kiểm tra số tham chiếu OE và số trao đổi chéo thông thường, đối với cụm bánh xe tích hợp ABS, khuyến nghị xác nhận theo từng mục trong danh sách sau:
- Xác nhận loại cảm biến của xe gốc (chủ động/bị động) và số cực của bộ mã hóa, thà tra VIN còn hơn phán đoán theo ngoại hình;
- Kiểm tra số lỗ bu-lông mặt bích, đường kính vòng chia (PCD) và đường kính lỗ tâm;
- Kiểm tra thông số ren đầu trục và dạng đai ốc khóa (có vòng đệm khóa không, dùng một lần hay không);
- Xác nhận phụ kiện đầy đủ: đai ốc khóa từ tính, vòng kẹp, nắp chống bụi, những chi tiết nhỏ này thường quyết định thành công khi lắp xe.
Ba lỗi thường gặp khi thay thế
- Dùng vòng bi tách rời kết hợp vành răng mua ngoài để "lắp ráp" thay thế cho cụm nguyên khối — khe hở không đảm bảo, độ chính xác của bộ mã hóa không nói đến;
- Khi ép lắp, ép lên vòng trong — tải trọng va đập sẽ làm hỏng rãnh lăn và vòng từ của bộ mã hóa, cách làm đúng chỉ ép mặt đầu của mặt bích;
- Dùng súng bắn bu-lông siết trực tiếp đai ốc khóa — lượng siết trước của cụm thế hệ thứ ba đã được xác định khi sản xuất, phải siết bằng cờ-lê lực theo quy cách mô-men xoắn của xe, siết quá mức đồng nghĩa với hỏng sớm.
Trong dòng sản phẩm cụm bánh xe NTK, phiên bản tích hợp bộ mã hóa được kiểm tra tín hiệu và khe hở theo từng lô, và cung cấp bảng tham chiếu chéo OE sắp xếp theo thị trường mục tiêu. Cần tài liệu kỹ thuật hoặc mẫu kiểm chứng, vui lòng liên hệ [email protected].